Trước tình hình giá thịt heo giảm sâu, nguy cơ nông dân bỏ chuồng trại, thiếu thực phẩm vào dịp cuối năm, Bộ trưởng Bộ NN-PTNT Lê Minh Hoan đã đi khảo sát ở các địa phương và đưa ra nhiều giải pháp tháo gỡ.

Có nơi chỉ 35.000 đồng/kg thịt heo

Theo thông tin từ Bộ NN-PTNT, hiện lượng lớn nhân công, lao động ở các địa phương vẫn chưa quay lại các thành phố lớn để làm việc, các trường học vẫn đóng cửa, các quán ăn mở đón khách với số lượng hạn chế… nên mức tiêu dùng thực phẩm còn thấp. Tình trạng này dẫn tới giá heo xuất chuồng giảm mạnh. Vào giai đoạn tháng 3-4, giá thịt heo hơi là 70.000-75.000 đồng/kg, nhưng từ đầu tháng 10 đến nay, giá heo chỉ dao động ở mức 35.000-45.000 đồng/kg, có địa phương giá heo hơi xuống dưới 35.000 đồng/kg đối với heo quá lứa, trọng lượng 130-160kg. Trong 2-3 ngày qua, giá heo ở một số nơi đã tăng thêm 5.000-6.000 đồng/kg do nhu cầu tiêu dùng có xu hướng tăng, việc lưu thông thuận lợi hơn sau khi tình hình dịch từng bước được kiểm soát. Theo Bộ NN-PTNT, do giãn cách xã hội nên nhu cầu tiêu dùng thịt heo tại TPHCM và Hà Nội giảm tới 40-50% so với lúc chưa có dịch. Hiện nay, mỗi ngày TPHCM đang cần khoảng 1.600 tấn thịt các loại và 2,2-2,5 triệu trứng gia cầm; TP Hà Nội mỗi ngày tiêu thụ hơn 820 tấn thịt các loại, hơn 4 triệu quả trứng... 

Hỗ trợ ngành chăn nuôi khôi phục sản xuấtảnh 1 Bộ trưởng Bộ NN-PTNT Lê Minh Hoan khảo sát tình hình chăn nuôi tại HTX Chăn nuôi Hoàng Long (xã Tân Ước, huyện Thanh Oai - Hà Nội)
Trong khi giá thịt heo hơi xuất chuồng giảm thì giá nguyên liệu, thức ăn chăn nuôi tăng 16-36% so với cùng kỳ, trong đó, tăng mạnh nhất là các nguyên liệu thuộc nhóm ngũ cốc. Điều này khiến người sản xuất thiếu hụt vốn để duy trì sản xuất vì tồn đọng nhiều sản phẩm không tiêu thụ được. Lưu thông hàng hóa khó khăn dẫn tới sản phẩm quá lứa, ứ đọng với số lượng khoảng 30% (khoảng 1,5-2 triệu con heo). Một bộ phận người dân, cơ sở phải dừng sản xuất, kinh doanh do không đủ nguồn lực tái đầu tư; khả năng tiếp cận các khoản vay mới từ các tổ chức tín dụng rất khó.

Đề xuất gói hỗ trợ nông dân

Sau chuyến kiểm tra, khảo sát thực tế, Bộ trưởng Bộ NN-PTNT Lê Minh Hoan cho rằng, trong điều kiện giá nguyên liệu tăng, gây khó khăn cho hoạt động tái đầu tư, thì một số nơi đã xuất hiện mô hình bà con tận dụng phế phẩm nông nghiệp để thay thế thức ăn chăn nuôi nhập khẩu, giảm áp lực về chi phí đầu vào. Bộ trưởng Bộ NN-PTNT cho biết, nhiều nơi bà con đã tham gia mô hình hợp tác, cùng nhau mua chung nguyên liệu với giá sỉ để giảm chi phí. Bộ NN-PTNT khuyến khích bà con tham gia các hợp tác xã chăn nuôi tích hợp số liệu. Qua đó, các cơ quan, doanh nghiệp có thể cập nhật thông tin hàng tuần, hàng tháng có độ chính xác về nhu cầu của thị trường và khả năng cung. Qua đó, có thể khớp nối thông tin cung - cầu chính xác để giảm rủi ro cho thị trường. 

Hiện nay, Bộ NN-PTNT đã kịp thời báo cáo những khó khăn, vướng mắc của chăn nuôi với Thủ tướng và đưa ra những giải pháp chỉ đạo sản xuất, lưu thông, tiêu thụ. Nhưng, để đảm bảo chăn nuôi tăng trưởng ổn định, thời gian tới, Bộ NN-PTNT sẽ tăng cường tổ chức kết nối tiêu thụ, hỗ trợ hợp tác xã, tổ hợp tác, trang trại chăn nuôi mở rộng thị trường, đưa sản phẩm cung ứng trực tiếp thông qua hệ thống phân phối sẵn có, giảm bớt trung gian. Bộ NN-PTNT cũng đề nghị các hộ chăn nuôi tăng cường sử dụng nguyên liệu thức ăn chăn nuôi có sẵn tại địa phương như cám, bắp (ngô), sắn (mì)… tự phối trộn để bớt phụ thuộc thức ăn chăn nuôi công nghiệp. Về lâu dài, Bộ NN-PTNT sẽ nghiên cứu, đề xuất quy hoạch vùng nguyên liệu thức ăn chăn nuôi; tạo điều kiện cho tổ chức, cá nhân tích tụ đất nông nghiệp thành cánh đồng mẫu lớn, áp dụng khoa học công nghệ, cơ giới hóa đồng bộ để sản xuất ngô, đậu tương, ngô sinh khối làm thức ăn chăn nuôi tại Việt Nam. Trong bối cảnh thị trường giảm cầu, Bộ NN-PTNT đề nghị bà con nhanh chóng áp dụng mô hình chăn nuôi an toàn sinh học để tránh thêm rủi ro về dịch bệnh.

Để thúc đẩy cầu, Bộ NN-PTNT đề nghị và tạo điều kiện cho các doanh nghiệp đầu tư chăn nuôi công nghệ cao theo chuỗi về giống, thức ăn, sản xuất, giết mổ, chế biến và tiêu thụ như Masan, Dabaco, CP, Japfa, Deuh… đẩy mạnh xuất khẩu. 

Bộ NN-PTNT cũng đã kiến nghị Chính phủ có gói hỗ trợ khôi phục sản xuất đối với nông dân tại các địa phương giãn cách xã hội gặp khó khăn vì dịch Covid-19; có biện pháp giảm thuế nhập khẩu nguyên liệu thức ăn chăn nuôi, vật tư đầu vào; hỗ trợ tín dụng, lãi suất để tái đầu tư chăn nuôi, hạn chế nguy cơ thiếu thực phẩm vào các tháng cuối năm 2021 và dịp Tết Nguyên đán 2022. Đồng thời, giảm thuế thu nhập doanh nghiệp phải nộp trong năm 2021 và 6 tháng năm 2022; giảm thuế bảo vệ môi trường; gia hạn thời hạn nộp thuế giá trị gia tăng, giảm tiền thuê đất của năm 2021-2022 cho các cơ sở chăn nuôi bị ảnh hưởng; có chính sách đất đai cho chăn nuôi, đầu tư hạ tầng cho giết mổ, chế biến thực phẩm.

Tại cuộc họp đánh giá thực trạng chăn nuôi, tiêu thụ thịt heo và giải pháp tăng cường quản lý, bình ổn thị trường nhằm bảo đảm quyền lợi của người chăn nuôi, người tiêu dùng, ổn định sản xuất mới đây, Phó Thủ tướng Lê Văn Thành chỉ đạo, cần có giải pháp hỗ trợ cho bà con đang có lượng tồn lớn về đàn heo, chưa xuất chuồng được. Giao Bộ Tài chính nghiên cứu, đề xuất các giải pháp hỗ trợ về lĩnh vực tài chính. Bộ Công thương khẩn trương tổ chức các cuộc họp, làm việc với các địa phương để khôi phục hoạt động các chợ đầu mối, chợ truyền thống; mở các cửa hàng bình ổn giá để thúc đẩy tiêu dùng. Phó Thủ tướng cũng yêu cầu phải tổ chức thanh, kiểm tra, làm rõ chi phí của từng khâu trong chuỗi giá trị, thanh kiểm tra sự chênh lệch giá bán (giữa giá thịt heo hơi và giá bán tại chợ, siêu thị); rà soát lại việc xuất - nhập khẩu thịt heo; kịp thời xử lý những vi phạm nếu có.
LÂM NGUYÊN 

VĂN PHÚC